Nieuchronny wzrost płac w sektorze drzewnym

 

Wynagrodzenia w branży drzewnej, podobnie jak w całym sektorze przedsiębiorstw, rosną od ponad dekady. Nie wynika to jedynie ze wzrostu płacy minimalnej, gdyż pracownicy produkcyjni od dawna oczekują zarobków ponad tę kwotę. W branży drzewnej i meblarskiej pracuje coraz więcej specjalistów, a najlepiej wynagradzani i premiowani są operatorzy CNC.

Aby porównać zarobki na poszczególnych stanowiskach produkcyjnych w branży drzewnej, warto pozyskać ogólny obraz tego, jak kształtowały się zarobki w sektorze przedsiębiorstw w ostatnich latach. Wzrostu zarobków nie należy też oceniać nominalnie, gdyż 3000 zł wypłacane pracownikowi w 2010 r. po dziesięciu latach ma dla niego inną wartość. Ze względu na rosnącą inflację wartość nabywcza pieniądza spada. 

Przedstawione poniżej dane dotyczące zarobków podawane są w kwotach brutto, a źródłem informacji są dane statystyczne z GUS-u, a także, w dalszej części, informacje ze strony pracuj.pl.

Choć od 11 lat zarobki systematycznie rosły, to większą dynamikę odnotowaliśmy od roku 2015. Porównując ten wskaźnik w IV kwartale w badanych latach, średnio wynagrodzenia rosły r/r o 4,7%. Warto jednak zwrócić uwagę, że w 2012 r. było to np. 2,5%, w 2013 r. – 3,7%, w 2014 r. – 3,3%, ale już w 2017 r. dynamika wystrzeliła do 7,48%. W 2018 r. dynamika była niewiele niższa, by w 2020 r. wrócić do poziomu 4,9%, czyli wielkości powyżej inflacji.

Sytuacja wynagrodzeń w branży produkcji wyrobów z drewna w badanych latach była analogiczna jak w całym sektorze produkcyjnym. Odnotowano regularny wzrost z wyraźnym skokiem dynamiki od 2015 r. Średnia dynamika wzrostu wynagrodzeń za okres 11 lat wyniosła 5,7% o 1 p.p. więcej niż w całym sektorze.

Zauważalne jest jednak to, że wynagrodzenia w zakładach drzewnych w analizowanym okresie były niższe niż w sektorze produkcji ogółem. W 2010 r. przeciętne zarobki w branży produkcji wyrobów z drewna stanowiły około 72% przeciętnych zarobków dla sektora przedsiębiorstw. W 2020 r. było to już 78%. Może mieć na to wpływ automatyzacja wielu procesów w branży, które powodują, że zamiast zatrudniania do prostych, gorzej płatnych prac, w przemyśle drzewnym powstaje więcej miejsc pracy dla lepiej opłacanych specjalistów. 

 

Zarobki w branży produkcji mebli

Branża produkcji mebli również podążała według trendu wynagrodzeń w sektorze przedsiębiorstw. W całym okresie kształtowały się one też na bardzo podobnym poziomie jak w branży produkcji wyrobów z drewna. Średnia dynamika wzrostu w okresie 11 lat w meblarstwie wyniosła 5,9%. Kształtuje się ona więc na poziomie o 0,2 p.p. wyższym niż w branży produkcji wyrobów z drewna i na poziomie o 1,2 p.p. wyższym niż w całym sektorze przedsiębiorstw. 

Wzrost wynagrodzeń pozytywnie świadczy o sytuacji przedsiębiorstw, ale też docenianiu roli, jaką pełnią pracownicy w zakładach. W 2010 r. wynagrodzenia pracowników produkcji mebli stanowiły 72% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, natomiast w 2020 r. było to już 81%. 

 

Aktualne przeciętne zarobki w wybranych zawodach

Przeciętne wynagrodzenie dla branży nie odzwierciedla zarobków na poszczególnych stanowiskach. Dlatego w dniu 24 lipca 2021 r., dzięki funkcjom dostępnym na portalu pracuj.pl, przeprowadziliśmy weryfikację, jak przeciętne wynagrodzenia kształtują się aktualnie na konkretnych stanowiskach w badanych branżach. Wyniki pochodzą z badania ankietowego przeprowadzonego przez serwis na internautach. Wynagrodzenia dla poszczególnych zawodów były następujące:

  • Stolarz meblowy – 4100 zł brutto,
  • Stolarz – 4000 zł brutto,
  • Tapicer – 4400 zł brutto,
  • Operator maszyn CNC – 4500 zł brutto.

Na powyższych stanowiskach aż w 97% zatrudnieni są mężczyźni. Najmniej kobiet pracuje jako stolarz meblowy (1%) i operator maszyn CNC (1%), natomiast na stanowisku tapicera zatrudnionych jest 6% kobiet.

Większość badanych pracowników z branży drzewnej zatrudnionych jest w oparciu o umowę o pracę. Taką formę zatrudnienia deklaruje 95% operatorów CNC, 91% stolarzy meblowych oraz 88% stolarzy. 

W każdym z tych zawodów pracownicy zadeklarowali różne dodatkowe benefity, wśród których można znaleźć bony towarowe, ubezpieczenie na życie, świadczenia socjalne czy nawet służbowy samochód do celów prywatnych albo karty prepaid.

Pięćdziesiąt trzy procent operatorów maszyn CNC oświadczyło, że oprócz pensji otrzymują comiesięczną premię. Podobne motywacje dostaje 40% tapicerów, a już tylko 19% stolarzy i 11% stolarzy meblowych. 

 

Co widzi pracownik, a co pracodawca?

Zatrudniając pracownika, określa się w umowie kwotę brutto jako podstawę, która co miesiąc będzie wypłacana pracownikowi. Jednak nigdy nie wpłynie ona w pełnej wysokości nie wpłynie na konto pracownika.

Na konto operatora maszyn CNC, który zarabia 4500 brutto, pracuje w miejscu zamieszkania i ma ukończone 26 lat, wpłynie zaledwie 3260,58 zł. Natomiast pracodawca musi rzeczywiście wypłacić wraz ze wszelkimi składkami i podatkami aż 5421,60 zł (źródło obliczeń: https://wynagrodzenia.pl/).

Ustalając wynagrodzenie dla pracownika, czy też rozmawiając z nim o podwyżce, warto więc przedstawić także rzeczywisty koszt jego wynagrodzenia (nie uwzględniając oczywiście kosztów wdrożenia pracownika na stanowisko).

 

Wzrost zatrudnienia w przemyśle opartym na drewnie

Według danych GUS systematycznie rośnie zatrudnienie w branżach opartych na drewnie. W  firmach o profilu „produkcja wyrobów z drewna, korka, słomy i wikliny”, zatrudniających powyżej 9 pracowników, pracuje już 98 000 osób (stan na czerwiec 2017), podczas gdy jeszcze w czerwcu 2016 roku było to 95 000 osób. Zatrudnienie zwiększyła też branża produkcji papieru i wyrobów z papieru z 53 000 to 56 000. Największym branżowym pracodawcą w przemyśle oparty na drewnie pozostaje meblarstwo. Tu zatrudnienie wzrosło ze 151 000 w czerwcu 2016 do 160 000 w czerwcu 2017.

źródło danych: Biuletyn Statystyczny GUS nr 6/2017

Nieuchronny wzrost płac

Branża meblarsko-drzewna jest branżą stale rozwijającą się, a wraz z jej rozwojem następuje cykliczny wzrost wynagrodzeń. Gwarantuje stabilne zatrudnienie przy relatywnie niskich wymaganiach. Zeszłoroczne badanie pokazuje, że w kwestii wykształcenia nie ma znaczących różnic w wynagrodzeniu, zaś długi staż pracy ma w nim swoje odzwierciedlenie. Najlepiej płatną formą zatrudnienia jest stanowisko oferowane przez dużą firmę z przewagą obcego kapitału. Najwyższe zarobki
w zawodzie stolarza można uzyskać w Warszawie, jednak pozostałe dwa zawody najlepiej opłaca się wykonywać w woj. wielkopolskim lub kujawsko-pomorskim.

Wynagrodzenia całkowite
Pod lupę wzięliśmy trzy zawody związane z branżą drzewno-meblarską: stolarz, tapicer oraz operator CNC. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w branży meblarskiej w 2016 roku wynosiło 3220 złotych brutto. Według Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń mediana wynagrodzeń całkowitych na stanowisku tapicera to przeciętnie 2715 złotych brutto. Wyżej opłacane było stanowisko operatora CNC, dla którego średnie zarobki to 3060 złotych brutto. Najgorzej opłacanym zawodem jest stolarz, który w ubiegłym roku zarabiał średnio 2597 złotych brutto miesięcznie.
W przedsiębiorstwach zajmujących się produkcją drzewną aż 39% zatrudnionych zarabia od 1850 do 2500 złotych. Kolejne 22% zarabia powyżej tego zakresu, do 3000 złotych. Powyżej 5500 złotych zarabia jedyne 2,4%. Najmniej, bo poniżej 1850 złotych, zarabia 3% pracowników.

Branża meblarska
Pomimo wysokiego, czwartego miejsca Polski w rankingu światowych eksporterów mebli, stawki wynagrodzenia całkowitego oferowane w branży drzewno-meblarskiej są dużo niższe niż w pozostałych branżach.
– Koszty pracy w branży meblarskiej już od lat utrzymują się na niższym poziomie niż w większości branż przetwórstwa przemysłowego, co przyczynia się do relatywnie niskich kosztów produkcji polskich mebli. Jednak przeciętne wynagrodzenia w tej branży nieustannie rosną – średnioroczne tempo wzrostu od 2010 roku wynosi blisko 5% – twierdzą autorzy raportu dot. branży meblarskiej w 2016 roku z KPMG.

Największa dysproporcja pod względem płac na rynku występuje w przypadku stanowisk kierowników i dyrektorów, których zarobki są nawet o ok. 20–27% niższe niż w innych gałęziach przemysłu. Pozostałe stanowiska odnotowały różnice wynoszące ok. 14%.

W przemyśle meblarskim 35% zatrudnionych zarabia od 3000 do 3500 złotych brutto. Liczną grupę (25%) stanowią pracownicy zarabiający od 3500 do 4000 złotych brutto. Najmniejszy odsetek zatrudnionych, tj. 0,7%, zarabia powyżej 5500 złotych brutto. Około 2% pracowników dostaje wynagrodzenie w kwocie do 1850 złotych brutto.

Zależnie od miejsca pracy
Największe zarobki w zawodzie stolarza oferuje Gdańsk, w którym może on liczyć na pensję w wysokości 3400 złotych brutto. 100 zł mniej zarobi w Krakowie. W stolicy Polski na tym stanowisku zarabia się ok. 3043 złotych brutto. Najmniej można spodziewać się w Białymstoku, gdzie wynagrodzenie sięga 2813 złotych brutto.

Operator CNC najwięcej zarobi w Bydgoszczy, w której dostanie ponad 3500 złotych brutto miesięcznie. Kilkanaście złotych mniej otrzyma w Szczecinie, a następnie w stolicy Małopolski. Najmniej zarobi w Białymstoku, w którym proponuje się niecałe 2600 złotych brutto. Nieco lepsza sytuacja panuje w Warszawie lub Łodzi, gdzie można się spodziewać ponad 3000 złotych brutto.

Tapicer najlepiej płatną pracę może znaleźć w Bydgoszczy, gdzie dostanie 3500 złotych brutto, a 3000 złotych brutto zaproponują mu w Poznaniu. Mniej dostanie w Łodzi (2800 złotych brutto) czy we Wrocławiu (2700 złotych brutto). Najniższe pensje oferują pracodawcy z Opola (2042 złotych brutto) oraz w Olsztynie (2414 złotych brutto).

Wielkość (zakładu) ma znaczenie. Im więcej osób zatrudnia firma, tym większe wynagrodzenie może zaoferować swoim pracownikom. Kwota, którą może zarobić stolarz w małym przedsiębiorstwie, to 2499 złotych brutto. Jednak już w średniej wielkości zakładzie (50–249 pracowników) może on liczyć na 2598 złotych brutto wynagrodzenia. Najwięcej, bo 2710 złotych brutto, oferuje duże przedsiębiorstwo (powyżej 250 zatrudnionych osób).
Mediana dla wynagrodzenia tapicera z małej firmy wynosi 2400 złotych brutto. Więcej, bo 2440 złotych brutto, zarobić może w średniej wielkości zakładzie, lecz najwięcej zaproponuje mu pracodawca z dużego przedsiębiorstwa (3000 złotych brutto).

Stawka zaproponowana operatorowi CNC w małym zakładzie to 2918 złotych brutto. Pensja możliwa do uzyskania w średniej wielkości przedsiębiorstwie wynosi niewiele więcej – 3000 złotych brutto. Prawie 150 złotych dodatkowo dostanie on w dużym przedsiębiorstwie.

Jak ważna jest edukacja?
Jak wykazało badanie, nie ma znaczenia typ wykształcenia stolarza. Po ukończeniu szkoły zawodowej może on liczyć na podobną pensję, jaką otrzymałby z dyplomem szkoły wyższej (ok. 2600 złotych brutto). Zaledwie 100 złotych mniej otrzymuje stolarz, który ukończył szkołę średnią.

Wykształcenie w zawodzie operatora maszyn CNC nie powoduje znaczących zmian w wynagrodzeniu. Przeciętna pensja 3000 złotych brutto dotyczy operatora z wykształceniem wyższym, 100 złotych więcej oferuje się operatorowi po szkole zawodowej lub średniej. Studia podyplomowe gwarantują dodatkowe 100 złotych do wynagrodzenia, dając sumę ok. 3200 złotych.
Tendencja mająca miejsce w zawodzie tapicera jest odwrotna – osoby z wyższym wykształceniem otrzymują najniższe wynagrodzenie (2500 złotych brutto). Najwięcej może zarobić tapicer ze średnim wykształceniem (2800 złotych brutto), a zaraz potem tapicer po szkole zawodowej, który otrzyma ok. 150 złotych brutto mniej od poprzednika.

Staż pracy w zawodzie
Doświadczenie zawodowe jest najważniejsze w pracy tapicera i operatora CNC, którzy za sześć lub więcej lat stażu pracy dostaną prawie 600 złotych więcej od swoich mniej doświadczonych kolegów, którzy na tym stanowisku spędzili 4–5 lat. Rok doświadczenia przynosi najmniejsze wynagrodzenie, które wzrasta o ponad 200–300 złotych wraz z kolejnymi latami praktyki. W przypadku zawodu stolarza różnice pomiędzy wynagrodzeniami są najbardziej zauważalne do 4–5 lat pracy.

Zagraniczny kapitał
W przemyśle lekkim w firmach o kapitale zagranicznym można liczyć na pensję wyższą nawet o 1200 złotych w porównaniu do firm z kapitałem polskim! Dysproporcja pomiędzy wynagrodzeniem stolarza w tym przypadku wynosi ok. 300 złotych, podobnie jest w przypadku operatora CNC. Na podobną do operatora CNC pensję w spółce o zagranicznym kapitale może liczyć tapicer. Dla tego zawodu różnica w zarobkach jest największa i wynosi aż 800 złotych!

 

Materiał chroniony prawem autorskim. Jego kopiowanie i publikowanie bez zgody wydawcy jest nieuprawnione.

Raport wraz z dodatkowymi wykresami możesz przeczytać w czasopiśmie Forestor Kariera nr 1/2017

zamów bezpłatny egzemplarz